Słaby dobry rok

Ma być drożej?

W roku 2019 ma być inaczej. Wszyscy organizatorzy zadeklarowali zamiar powściągnięcia apetytów i zerwanie z planowaniem dużych przyrostów sprzedaży. Ograniczenie podaży powinno przynieść wzrost przychodów jednostkowych, a w konsekwencji większe zyski. Inna sprawa czy w postanowieniu tym wytrzymają szefowie wszystkich biur, czy któremuś nie przyjdzie do głowy skorzystać z okazji i program jednak zwiększyć. Rzecz jasna natychmiast znaleźliby się naśladowcy i po całej idei czerpania dochodów z limitowanej podaży nie pozostałby ślad.

Tymczasem jednak wygląda to tak jakby decydenci w firmach turystycznych przestraszyli się nie na żarty. Zgodnie ze zwyczajem z ostatnich lat już jesienią 2018 opublikowali ofertę wyjazdów w sezonie letnim 2019 roku. Widać, że ceny nie są niskie. W porównaniu z latami poprzednimi, w wielu przypadkach pojawiły się wzrosty, czasami nawet bardzo wysokie.

Najtańsze wycieczki

Przyjrzyjmy się ofertom wyjazdowym w sześć najpopularniejszych kierunków: do Bułgarii, Turcji, egipskiej Hurghady, na greckie wyspy Kretę i Rodos i na hiszpańską Majorkę. Gdyby nie TUI, to rok 2019 wyglądałby, z punktu widzenia klientów, najgorzej. Na szczęście, polityka TUI dążenia do wzmocnienia pozycji na naszym rynku przynosi rezultaty (więcej: „Czy TUI sprzedaje wycieczki w Polsce taniej niż w Niemczech? Żale prezesów Itaki i Rainbow”). Dzięki niej, minimalne ceny imprez udostępnionych w listopadzie 2018, a rozpoczynających się w połowie sierpnia 2019, w paru przypadkach są niższe niż w latach poprzednich.

Szczególnie widać to na przykładzie Bułgarii, gdzie w trzygwiazdkowym hotelu Happy (bez wyżywienia) spędzić można tydzień za 875 zł. W latach wcześniejszych minimalne ceny były o 300 zł wyższe. Podobnie jest na Rodos i w Turcji. Najtańsze oferty „wczesnych rezerwacji” dotyczących Krety i Hurghady są najdroższe w okresie ostatnich trzech lat. Wybierając najtańszą wycieczkę na Majorkę trzeba zapłacić 150 zł więcej niż rok wcześniej, ale za to mniej niż dwa lata temu.

Ceny średnie

O ile o wysokości cen minimalnych decydować może polityka jednego biura (w tym przypadku TUI) to sprawa inaczej wygląda, gdy do analizy przyjmie się medianę, czyli wartość środkową, wskazującą cenę, od której połowa ofert jest tańsza.

Tylko na Krecie nastąpił spadek i to wyłącznie w porównaniu z wyjątkowo drogim rokiem ubiegłym. Kreta uznawana była za główny kierunek, z którego czerpać można największe zyski (Turcja i Egipt przeżywały swoje kryzysy) i firmy turystyczne podniosły ceny. W tym roku tak już nie jest i mimo chęci poprawienia wyników finansowych nie mogły zapomnieć o powrocie do gry zarówno Turcji jak i Egiptu.
Najniższe ceny są, co nie dziwi, w Bułgarii. Ale kraj ten podrożał o ponad 100 zł w porównaniu z rokiem poprzednim. Mediana na Rodos wzrosła o 400 zł, a w Turcji o 300. Są to różnice bardzo znaczące.

Najwięcej tanich ofert mają biura mniejsze, ale ich programy ukierunkowane są na najbardziej ekonomicznych klientów i drogie, wielogwiazdkowe hotele stanowią tam tylko margines. Dlatego z najniższą medianą na pierwszym miejscu jest firma Oskar, a dalej Regobis, 7Islands.

Pierwszym liczącym się biurem podróży jest, oczywiście, TUI. Z dużym programem i najniższymi cenami. Tuż za TUI znalazł się Coral Travel, z tą tylko różnicą, że w Coralu ceny sezonu 2019 są najwyższe w okresie ostatnich trzech lat, a w TUI – odwrotnie, z każdym rokiem mediana spadała. Pozostałe firmy z „top-6”, zgodnie ze swoimi zapowiedziami, zdecydowały się na próby sprzedaży ofert drożej niż konkurencja. Mediana cen Itaki wzrosła niewiele, ale Rainbow postawił wyraźnie na podwyżki. Trudno podejrzewać Grzegorza Baszczyńskego, prezesa spółki, o działania nieracjonalne. Chociaż na pierwszy rzut oka można byłoby pomyśleć, że sprzedaż podobnych usług (a niekiedy nawet dokładnie takich samych!) po wyższych cenach jest zupełnie bez sensu. Ale ocena zmienia się, po wzięciu pod uwagę specyfiki funkcjonowania turystyki wyjazdowej. Z pewnością wyższe ceny zniechęcą część klientów, ale w branży turystycznej dużą rolę odgrywa renoma. Każdy z touroperatorów, niczym politycy, ma swój „twardy elektorat”, czyli lojalnych klientów, zdecydowanych na zakup u niego imprezy nawet wtedy, gdy konkurencja oferują ją taniej. Żeby zarobić (i to całkiem nieźle) na takiej operacji spełnić trzeba tylko jeden warunek: zbudować optymalny co do rozmiarów, co wobec ubiegłorocznego rozkwitu, oznaczać musi redukcję w 2019.

Czwarty w rankingu największych biur, Grecos utrzymał oferty w cenach na poziomie (raczej wysokim) lat poprzednich. Tradycyjnie, w podobnych zestawieniach, ostatnie miejsce zajmuje Neckermann – firma, która uważa się za tak znaną, że może dyktować warunki bez patrzenia na konkurencję. Mimo, że nierzadko sprzedaje dokładnie to samo, tyle tylko, że po wyższych cenach (więcej: „Co dzieje się z firmą Neckermann Polska?”).

Podwyżki i przeceny

Lista ofert, które powtarzają się w sezonach „Lato 2018” i „Lato 2019” jest na tyle długa, że zamieszczenie jej tutaj mijałoby się z celem. Ograniczyliśmy się, zatem do pierwszych dziesiątek w każdym z kierunków.

Rekordzistą jest hotel Royal Perla w Bułgarii, który w tym roku jest niemal o połowę droższy niż rok wcześniej. Co ciekawe, hotel jest w ofercie TUI. Większość ofert z „pierwszych dziesiątek” ma ceny wyższe o około 30%.

Na szczęście, nie wszystkie imprezy podrożały. Są i takie, za które teraz zapłacić trzeba zdecydowanie mniej. Dla poprawy humorów popatrzmy na największe obniżki.

Dunas Cala Millor na Majorce, Edelweis i Diamond w Bułgarii, a także kilka innych hoteli w tym kraju jest o połowę tańszych. Większość obniżek to dzieło firmy TUI.

W ramach promocji „wczesna rezerwacja” (różne biura nadają jej swoje własne nazwy marketingowe) w sześciu kierunkach, którym się przyglądamy, biura podróży przygotowały blisko 3800 ofert, z czego ponad 1400 to powtórki z roku poprzedniego. Pozwala to na sprawdzenie jak często poszczególne firmy ceny podniosły lub obniżyły.

Najwięcej powtórek znalazło się w programie TUI, Neckermanna i Coral Travel. Najczęściej ceny obniżało TUI. Aż 71% ofert jest tańszych niż rok wcześniej. TUI absolutnie zniszczyło pod tym względem konkurencję, Jest jedynym biurem, w którym spadki cen przeważają (i to znacznie) nad podwyżkami. Znajdujący się na drugim miejscu Grecos wprowadził niemal dwa razy więcej podwyżek niż redukcji cen. Podobnie Neckermann. Itaka zaledwie jedną ofertę na cztery sprzedaje taniej, a Rainbow, tak jak i Exim Tours, podniósł ceny aż 87% imprez!

Niejasna przyszłość

Jakie efekty polityka twardego trzymania się wysokich cen przyniesie biurom podróży i jak to przyjmą klienci, przekonamy się za parę miesięcy. Napływające sygnały nie dają powodów do optymizmu szefom firm turystycznych. Sprzedaż daleka jest od szaleństwa. W dodatku to „wstrętne” TUI „psujące rynek” ...

Sytuacja jest o tyle ciekawa, że ogólny stan gospodarki w Polsce jest dobry jak nigdy, bezrobocie minimalne, rośnie PKB, a tymczasem biura podróży przygotowały się do sezonu 2019 niczym na wojnę. Tak jakby zakładały jakąś katastrofę gospodarczą. Ale to tylko złudzenie. W rzeczywistości próbują jedynie naprawić skutki własnych błędów popełnionych w 2018. Błędów wynikających z zachłanności. Chęć mnożenia zysków poprzez pompowanie programów, będące mniej więcej tym, co w innych branżach nazywane jest przeinwestowaniem, doprowadziła do spadków dochodów. I tylko ogólnie dobrej kondycji gospodarki biura podróży zawdzięczają to, że nie poniosły strat.

Teraz nadeszło opamiętanie, ale nie jest jasne czy struna nie naciągnięto nadmiernie. Turyści bez zachwytu przyjęli „promocyjne” ceny, które są wyższe od zapamiętanych z poprzedniego sezonu i nie bardzo chcą tyle płacić. Dla biur podróży nadchodzą trochę trudniejsze czasy. Ale zawdzięczają to wyłącznie sobie.