Booking.com
Czy TUI z Itaką i Rainbowem w roli asystenta zdominują rynek turystyki wyjazdowej?

Nowy lider

Ciekawą tezę postawił Andrzej Betlej, ekspert zajmujący się analizą rynku turystycznego. Według jego oceny, która pojawiła się w internetowym wydaniu Rzeczpospolitej, Itaka pogodziła się już z utratą pozycji lidera wśród organizatorów wyjazdów zagranicznych. Jej miejsce zająć ma biuro TUI, które w duecie z Itaką w niedalekiej przyszłości zdominuje polski rynek. Daleko w tyle pozostanie Rainbow, ratujący swój byt głównie dzięki nieco innemu profilowi klientów, bardziej nastawionych na wycieczki objazdowe i egzotyczne.

TUI+Itaka+Rainbow

Najniższe ceny należą do TUI

Na razie układ wygląda zupełnie inaczej. Itaka w 2017 roku (dane za 2018 są jeszcze nieznane) uzyskała 2.1 mln zł przychodów, a TUI tylko 1.4 mln, nieznacznie wyprzedzając Rainbow (1.3). Ale obraz wygląda inaczej, gdy spojrzeć na zmiany. Rok wcześniej TUI z przychodem 0.9 mln zł było daleko w tyle nie tylko za Itaką (1.8 mln), ale i Rainbowem (1.0 mln). W ciągu roku TUI szybko zaczęło doganiać konkurencję. Ciekawe jak wyglądały będą dane za rok 2018. Według Betleja organizatorzy turystyki wyjazdowej w Polsce dążą do modelu „2+1”. TUI z Itaką plus Rainbow z tyłu.

TUI prowadzi agresywną politykę cenową w Polsce, wprawiając tym we wściekłość konkurencję. Złość touroperatorów osiągnęła taki poziom, że parę miesięcy temu napisali doniesienie do szefów TUI w Niemczech i do władz organizacji niemieckich biur podróży, informując o dofinansowywaniu polskich turystów przez Niemców. Nawet obliczono wysokość tego dofinansowania. Miało ono sięgnąć kosmicznej wysokości 60 milionów euro!

(Więcej: „Polskie firmy turystyczne piszą skargę. Nie podoba im się zachowanie TUI”)

Skarga, oczywiście, nie przyniosła żadnego rezultatu. Szef TUI Deutschland zaprzeczył absurdalnym zarzutom, a TUI Polska konsekwentnie realizuje swoją politykę. Jej podstawowym założeniem jest obniżanie cen, czemu towarzyszy koncentracja sprzedaży na kanałach własnych (internet i biura należące do spółki lub franczyzowe). Utrudnia to ocenę rozmiarów sprzedaży. TUI nie chwali się szczegółowymi danymi na temat liczby wysłanych zagranicę klientów. A zewnętrznych podmiotów, od których można by je uzyskać jest zbyt mało. Od roku 2019 TUI zakończyło nawet współpracę z jednym z dwóch największych portali sprzedażowych w Polsce: wakacje.pl.

Niskie ceny ofert TUI są cały czas zauważalne i z pewnością muszą przekładać się na zwiększoną sprzedaż. Ciekawe jest to czy rzeczywiście szykuje się u nas model „2+1”. Czy może są już tego pierwsze symptomy?

Przyjrzyjmy się ofertom biur podróży na sezon letni, na jego najwyższy ze szczytów, czyli na połowę sierpnia. Według modelu „2+1” pozostaną tylko trzy biura podróży. Reszta albo ulegnie marginalizacji, albo wręcz zniknie z rynku. Zobaczmy, czy już widać wśród nich pierwsze oznaki rezygnacji. Do porównania ofert trzech głównych touroperatorów dodajmy, zatem, tych których niedługo już powinno nie być. Za pierwszą trójką podążają cztery biura podróży: Grecos, Coral Travel, Neckermann i Exim Tours. Walka toczy się na ceny. Imprezy najdroższe nie mają większego znaczenia dla dużych organizatorów, to nie one decydują o wynikach finansowych. A to dlatego, że klientów skłonnych je kupować jest za mało i ewentualne granie ich cenami nie ma sensu. Na jaki wzrost sprzedaży może liczyć touroperator, gdy obniży cenę wycieczki z np. 8800 zł na 8400? Najprawdopodobniej na żaden. Mimo, że przecież zmniejszył swą marżę o połowę!

Spójrzmy na najniższe ceny każdego z siedmiu touroperatorów. To nimi zachęcani są klienci.

Najtańsze oferty siedmiu biur podróży
Tygodniowe pobyty w połowie sierpnia 2019
Kraj Region 1. miejsce 2. miejsce 3. miejsce 4. miejsce 5. miejsce 6. miejsce
Albania Riwiera Albańska TUI Rainbow Itaka Exim Tours
Villa Balani*** Adriatik Apartaments** Green Park*** Eter*****
1 546 1 966 2 199 2 459
Bułgaria Słoneczny Brzeg TUI Coral Travel Neckermann Itaka Rainbow
Happy*** Happy*** Consul*** Pliska** Perla***
947 1 534 1 543 1 599 1 928
Złote Piaski TUI Itaka Neckermann Rainbow
Vezhen*** Perla*** Perunika*** Detelina***
892 1 719 1 819 2 049
Chorwacja Dalmacja Południowa TUI Rainbow
Medena - Apartements Villa Luka***
1 658 1 703
Cypr Ayia Napa Exim Tours TUI Grecos Rainbow
Crown Resort Elamaris*** Nissi Park*** Fedrania Garden*** Polycarpia***
1 763 1 972 2 610 3 014
Pafos Exim Tours TUI Itaka
Daphne*** Kissos*** Veronica***
1 659 2 040 2 539
Czarnogóra Riwiera Czarnogórska Rainbow TUI Itaka
Palace Apartaments Budva*** Sato**** ACD Wellness & Spa****
1 836 2 226 2 499
Egipt Hurghada TUI Coral Travel Neckermann Exim Tours Itaka Itaka
Sea Garden*** Beirut*** Arabia Azur**** Hawaii Palm Resort**** Long Beach Resort**** Long Beach Resort****
1 648 1 794 2 146 2 159 2 409 2 409
Marsa Alam Coral Travel TUI Rainbow Neckermann Itaka Exim Tours
Coral Hills**** Flamenco Beach & Resort*** Marina Lodge*** Dreams Beach**** Blue Reef Resort**** Flamenco Beach & Resort****
1 983 2 104 2 269 2 314 2 389 2 439
Sharm El Sheikh Coral Travel Exim Tours Rainbow
Verginia Sharm**** Falcon Hills*** Coral Hills Resort***
1 789 2 099 2 272
Grecja Chalkidiki Exim Tours Itaka Grecos Rainbow Neckermann
Gi Ga Mar*** Dryades*** Thea*** Nostos*** Melissa Gold Coast***
1 719 1 929 2 250 2 483 2 615
Evia TUI Grecos Itaka
Porto Evia Boutique**** Amarynthos Resort**** Amaronda Resort and Spa****
1 794 2 630 3 199
Korfu TUI Exim Tours Rainbow Coral Travel Neckermann Grecos
Semeli** Bruskos*** Amalia*** Hellinis*** Kavos Fantasia Complex Kormoranos Beach***
1 157 1 179 1 593 1 645 1 976 2 020
Kos TUI Coral Travel Neckermann Exim Tours Grecos Rainbow
Iris*** International** Oasis*** Theonia** Palm Beach*** Eleni**
1 226 1 652 1 903 1 949 2 210 2 358
Kreta Exim Tours TUI Coral Travel Rainbow Neckermann Grecos
Spiros & Soula** Aphea Village*** Argo Studios Irilena*** Rena Apartments*** Akatos Aparthotel***
1 269 1 302 1 561 1 834 1 868 1 920
Peloponez TUI Itaka Grecos
Brati Arcoudi*** Oasis*** Niforeika Beach***
1 771 2 419 2 610
Riwiera Olimpijska Rainbow Grecos
Studia Lucky's** Kymata***
1 417 2 170
Rodos TUI Rainbow Coral Travel Neckermann Grecos Itaka
Georgia** Para's Sun Studios** OLEANDER STUDIOS** Summerland & Bungalows*** Coralli Beach*** Ekaterini***
1 306 1 543 1 658 1 836 1 870 2 409
Santorini Grecos Rainbow
Atalos Villas*** Marianna***
2 620 2 999
Zakynthos Rainbow TUI Itaka Neckermann Grecos Coral Travel
Alex Studios** Harmony Studios and Appartements**** Georginia Inn*** California Beach** Mimoza Beach*** Commodore***
1 632 2 076 2 089 2 278 2 420 2 611
Zatoka Koryncka Rainbow Itaka
Sea and Sun*** Arion****
2 165 3 009
Gruzja Adżaria Rainbow Itaka
Ire Palace**** Sanapiro****
2 612 2 739
Hiszpania Andaluzja - Costa Almeria Rainbow TUI
Playasol Spa**** Zimbali Playa Spa****
2 684 2 921
Costa Blanca Exim Tours TUI
Albahia Alicante*** Lodomar****
1 699 2 107
Costa Brava Exim Tours Coral Travel TUI Itaka Rainbow
Clipper** Armonia Garbi*** Medplaya Esmeraldas Aparthotel*** Papi***
1 449 1 726 1 758 2 159 2 714
Costa De La Luz Exim Tours TUI Itaka Rainbow Exim Tours
Nuevo Portil Golf**** Ohtels Islantilla**** Ohtels Islantilla**** Playacanela**** Princesa Solar****
2 239 2 342 3 039 3 906 2 019
Costa Del Sol Exim Tours TUI Itaka Rainbow
Princesa Solar**** Apartamentos Fuerte Calaceite*** San Fermin*** Pyr Marbella***
2 019 2 286 2 739 3 138
Costa Dorada TUI Itaka Exim Tours Rainbow
Sunclub Santa Monica Playa*** Sol d Or*** Best Oasis Park****
2 146 2 219 2 429 3 362
Fuerteventura Exim Tours TUI Rainbow Itaka
Globales Costa Tropical*** Palm Garden Apartamentos** Globales Costa Tropical*** Oasis Dunas***
1 519 1 972 2 957 3 109
Gran Canaria Exim Tours TUI Itaka
Marina Elite*** Astoria*** Beverly Park***
1 819 2 129 3 149
Ibiza TUI Itaka
Figueretas** Puchet***
1 546 3 009
Lanzarote Exim Tours TUI Itaka
Los Pueblos** Club Siroco** Mansion Nazaret***
1 849 2 020 3 109
Majorka TUI Neckermann Exim Tours Itaka Rainbow
Villa Massanet** Vista Sol** Ipanema Park Beach*** Azuline Bahamas & Bahamas II*** Ipanema Park***
1 486 2 084 2 269 2 739 2 858 0
Teneryfa Exim Tours TUI Neckermann Itaka Rainbow
Apartamentos Teneguia** Globales Acuario** Marte*** La Quinta Park Suites**** The Be Live Adults Only Tenerife****
1 569 1 703 2 252 2 559 2 939
Portugalia Algarve Exim Tours TUI Itaka Rainbow
Vasco Da Gama*** Vasco Da Gama*** Pedras Da Rainha*** Be Smart Terrace***
2 089 2 189 2 699 3 630
Madera TUI Itaka
Dorisol Mimosa*** Dom Pedro Garajau***
1 864 2 379
Wybrzeże Lizbońskie Exim Tours Rainbow
Lido Estoril*** Riviera****
2 369 3 199
Tunezja Djerba Exim Tours Rainbow TUI Itaka
Miramar Petit Palais*** Miramar Petit Palais*** Yadis Djerba Golf Thalasso & Spa**** Homere***
1629 1690 1721 2239
Hammamet Coral Travel Exim Tours TUI Neckermann Itaka
Le Khalife*** Safa*** PrimaSol Omar Khayam Resort & Aquapark*** smartline Hammamet Regency*** Nesrine****
1 706 1 799 1 871 2 214 2 509
Mahdia Exim Tours TUI Coral Travel Rainbow Neckermann
Topkapi Beach*** Thapsus**** El Mouradi Cap Mahdia*** Mahdia Palace***** El Mouradi Cap Mahdia***
1 699 1 842 2 248 2 285 2 379
Monastir Coral Travel Exim Tours Neckermann Itaka TUI
Houda Golf & Beach Club*** Houda Golf & Beach Club*** Liberty Resort**** Neptunia*** Royal Thalassa*****
1 901 1 939 2 113 2 139 2 320
Sousse Exim Tours Rainbow Coral Travel TUI Neckermann
Golf Residence**** Golf Residence**** Jinene Resort*** LTI Vendome El Ksar Resort & Thalasso**** Marhaba Salem***
1 669 1 965 1 992 2 086 2 329
Zarzis Exim Tours TUI Itaka
Sangho Club Zarzis*** Eden Star**** Vincci Safira Palms****
1 989 2 135 2 609
Turcja Alanya TUI Coral Travel Neckermann Exim Tours Rainbow
Hatipoglu*** Astor Beach*** Ark Suite*** Kleopatra Fatih*** Melissa Kleopatra***
1 490 1 579 1 832 2 119 2 181
Antalya TUI Coral Travel Neckermann Itaka TUI
Alp Pasa*** Alp Pasa(puste) Dogan*** Trendy Lara***** Crystal Paraiso Verde Resort*****
1 631 2 026 2 121 3 419 2 439
Belek TUI Neckermann Itaka Rainbow
Crystal Paraiso Verde Resort***** Sarp**** Sensitive Premium Resort & Spa***** Papillon Belvil Club*****
2 439 2 456 2 839 4 432
Bodrum TUI Coral Travel Itaka Rainbow Itaka
Natur*** Temple*** Baba*** Kriss*** Club Atlantis Resort****
1 662 1 850 1 999 2 191 2 699
Cesme Itaka TUI
Club Atlantis Resort**** Liberty Lykia Resort & Spa****
2 699 3 957
Dalaman - Fethiye Coral Travel TUI Itaka Rainbow
Malhun*** Club Alla Turca**** Palmyra*** Marcan Beach****
1 522 1 648 2 049 2 082
Kemer Coral Travel Exim Tours TUI Neckermann Itaka
Iko Melisa Garden*** Golden Sun*** Sailor's Beach Club**** Simena Holiday Village***** Kilikya Resort Camyuva*****
1 864 1 999 2 005 2 429 2 769
Kusadasi TUI Itaka Rainbow
Derici**** Dogan Beach Resort & Spa**** Batihan Beach Resort****
1 398 2 539 2 742
Marmaris TUI Coral Travel Rainbow Itaka
Supreme Marmaris*** Almena*** Ozcan*** Blue Bay Platinum*****
1 476 1 805 1 961 2 949
Side Neckermann Coral Travel TUI Itaka Exim Tours
Harmony Side*** Palmiye Garden*** Seher Sun Beach**** Serra Park**** Cenger Beach Resort*****
1 529 1 827 1 871 2 239 2 499
Włochy Kalabria Rainbow Itaka
San Domenico*** Primavera Club Residence***
2 109 2 539
Sardynia Itaka TUI Rainbow
Alessandro*** Laconia*** La Plage Noire Resort****
2 879 3 077 3 936
Sycylia TUI Neckermann Rainbow Itaka TUI
Vello D'Oro*** Vello D'Oro*** Sporting Baia**** Domina Coral Bay Sicilia Zagarella**** Aguahotels Sal Vila Verde Resort****
1 942 2 621 2 888 2 929 3 136
Wyspy Zielonego Przylądka Sal TUI Itaka
Aguahotels Sal Vila Verde Resort**** Murdeira Village Resort****
3 136 3 849
Dane z dnia 24.1.2019

W tabelce są tylko te regiony, które znalazły się w ofertach co najmniej dwóch biur podróży. Prawdziwym dominatorem jest TUI. W niektórych przypadkach bije konkurentów na głowę. W Słonecznym Brzegu, tygodniowy pobyt w hotelu Happy z TUI kosztuje 947 zł. Tak się przypadkowo złożyło, że zajmujące drugie miejsce biuro Coral Travel oferuje ten sam hotel, tyle tylko, że za 1534 zł. W Złotych Piaskach najtańsza wycieczka z TUI ma cenę o ponad połowę niższą od zajmującej drugie miejsce Itaki. TUI ma też wyraźnie lepsze najniższe ceny na Majorce, Maderze, w tureckim Kusadasi, na Sycylii.

Ale nie jest tak wszędzie. Na przykład na Fuerteventurze TUI ze swoją ofertą dwugwiazdkowego hotelu wyraźnie przegrywa. I to wcale nie z Itaką, ani Rainbowem, tylko z Exim Tours.

Exim Tours jest interesującym przypadkiem. Najwyraźniej wcale nie zamierza ustępować pola rywalom i nie pogodziło się z rolą tła dla innych. Na 57 umieszczonych w tabeli regionów, w 18-tu Exim ma oferty z najniższymi cenami.

Liczba najtańszych ofert biur podróży na poszczególnych pozycjach
Lato 2019
Biuro podróży 1. miejsce 2. miejsce 3. miejsce 4. miejsce 5. miejsce 6. miejsce
TUI 22 20 5 1 5  
Rainbow 7 7 8 12 5 2
Itaka 2 11 14 11 5 1
Neckermann 1 3 8 5 5  
Exim Tours 18 5 2 4 2 1
Coral Travel 6 9 4 1   1
Grecos 1 2 3   3 2
Dane z dnia 24.1.2019

Exim Tours w takim porównaniu wypadł gorzej tylko od TUI, które z najniższymi cenami zajęło 22 razy pierwsze miejsce i 20 razy drugie. Exim w ponad połowie regionów, dla których przygotował ofertę, wygrywa cenowo. Inna, skazana na pożarcie, firma – Coral Travel, też raczej się nie poddaje. Jej program realizowany jest w 21 regionach, a w 15-tu z nich zajmuje pierwsze lub drugie miejsce. Osobnym tematem jest Grecos, operujący tylko w Grecji. W porównaniu nie błyszczy, ale może to nie mieć większego znaczenia, bowiem jego siłą jest zróżnicowanie ofert wyjazdowych do Grecji. Są wśród nich wyspy, których nie mają inne biura podróży, a zatem wygrywa z nimi tam bezkonkurencyjnie!

Itaka chyba rzeczywiście pogodziła się z utratą pozycji lidera. Albo wierzy w siłę swojej marki i przywiązanie stałych klientów. Szefowie Itaki lubią podkreślać, że nie mają zamiaru uczestniczyć w wojnach cenowych, że owszem zwiększanie sprzedaży jest ważne, ale jeszcze ważniejsze są „przyzwoite zyski”. I, przynajmniej na razie, słowa dotrzymują. Itaka, choć ma trochę względnie tanich ofert, to jednak najczęściej zderza się z innymi, które są jeszcze tańsze.

Dość przeciętnie w tym zestawieniu wygląda Rainbow. Choć 14 razy jego oferty są na pierwszym lub drugim miejscu to aż 27 razy zajmują dalsze pozycje. Dwukrotnie nawet ostatnią.

Nieatrakcyjność cenowa Neckermanna nie zaskakuje. Firma ta konsekwentnie utrzymuje wysokie ceny, rzadko zdarza się, żeby wygrywała nimi z konkurentami. Jej prezes jest jednak z wyników zadowolony (mimo strat finansowych) podkreślając, że postępuje zgodnie ze strategią koncernu. Na szczęście dla Neckermanna, nie jest też tak, że ma tylko najdroższe oferty. Najwyraźniej widać, że poszukuje klientów nie tylko wśród wyższej strefy klasy średniej. Dużą część programu stanowią hotele o średnim lub nawet dość niskim standardzie. Wskazuje na to inny, niż najniższa cena, wskaźnik – mediana.

„Wielka Trójka” i drogie oferty

Medianę Neckermann ma zaskakująco niską, bo wynoszącą tylko 2172 zł. Jest to niewiele więcej niż wynosi wynik lidera tej klasyfikacji, firmy Exim Tours (2099 zł).

Mediana cen imprez biur podróży
Tygodniowe pobyty w połowie sierpnia 2019
Kraj TUI Rainbow Itaka Exim Tours Coral Travel Neckermann Grecos
Albania 2 114 2 612 2 519 2 539
Bułgaria 1 851 2 550 2 589 1 982 2 102
Chorwacja 2 709 3 049
Cypr 3 209 3 614 3 479 2 029 2 610
Czarnogóra 2 962 2 863 3 559
Egipt 2 502 2 887 2 809 2 434 2 112 2 479
Grecja 3 037 2 684 3 049 2 019 2 046 2 150 2 165
Gruzja 2 714 3 269
Hiszpania 3 106 3 865 3 519 2 119 2 501 2 537
Portugalia 3 093 4 255 3 659 2 369
Tunezja 2 451 2 487 2 654 2 129 2 271 2 517
Turcja 2 804 3 204 2 759 2 519 2 124 2 272
Włochy 4 018 4 021 3 174 2 636
Wyspy Zielonego Przylądka 4 156 4 994
Razem 3 047 3 182 3 119 2 099 2 101 2 172 2 170
Dane z dnia 24.1.2019

Mediany na podobnym poziomie mają oferty Corala Travel i Grecosa. W tym rankingu TUI zwycięzcą nie jest. Przeciwnie. Wysoko przegrywa z pierwszą czwórką, z medianą przekraczającą 3000 zł. Inne biura z pierwszej trójki są nawet jeszcze gorsze. Połowa ofert Itaki, TUI i Rainbowa ma ceny wyższe niż 3000 zł. Jest to skutkiem rozmiarów programów. Największe firmy nie koncentrują się wyłącznie na zaspokajaniu potrzeb najmniej wymagających klientów. W odróżnieniu od swych mniejszych konkurentów, zmuszonych do walki o zaistnienie na rynku, mogą poświęcić więcej uwagi turystom poszukującym wysokiego standardu wypoczynku. „Maluchy” też takie oferty mają, nie mogą one jednak zajmować większej części programów. W Eximie połowa wycieczek do Grecji w szczycie letniego sezonu kosztuje mniej niż 2019 zł. Zauważalne jest to, że firma postawiła w tym roku na klientów mających niewygórowane oczekiwania. Podobnie postąpiło TUI, ale tylko w krajach znanych z tego, że cieszą się dużym zainteresowaniem osób szukających taniego wypoczynku. W Albanii i Bułgarii mediany TUI są bardzo niskie. Symptomatyczny jest przypadek Turcji. Jest to kraj, do którego jeżdżą miliony turystów z całej Europy i setki tysięcy z Polski. Znany z niskich cen. Ale są tu zarówno proste hotele, oferujące relatywnie wysoką jakość obsługi, kosztujące niewiele, jak i hotele ekskluzywne, z wysokimi (względnie) cenami. Na te pierwsze postawił turecki touroperator Coral Travel, prawdopodobnie uznając, że takie oczekiwania są jego klientów. Dla TUI, ale także Itaki i Rainbowa ważne było wypełnienie programu dużą liczbą hoteli luksusowych.

Na zakończenie popatrzmy na liczbę ofert przygotowanych przez siódemkę biur podróży w poszczególnych krajach.

Liczba ofert siódemki biur podróży
Połowa sierpnia 2019
Kraj TUI Rainbow Itaka Exim Tours Coral Travel Necker mann Grecos Razem
Albania 8 6 21 4 39
Bułgaria 150 36 35 132 219 572
Chorwacja 18 38 56
Cypr 58 21 12 138 1 230
Czarnogóra 20 14 5 39
Egipt 54 42 39 30 126 29 320
Grecja 298 189 182 164 502 253 72 1660
Gruzja 5 4 9
Hiszpania 556 113 161 381 43 41 1295
Portugalia 91 19 51 14 175
Tunezja 71 24 30 73 61 20 279
Turcja 299 81 91 23 317 90 901
Włochy 67 52 34 2 155
W-py Z. Przylądka 16 10 26
Razem 1706 640 675 827 1181 654 73 5756
Dane z dnia 24.1.2019

Przy porównywaniu mediany liczba ofert jest, oczywiście, bardzo istotna. W Turcji programy TUI i Coral Travel pod względem rozmiarów są podobne. TUI, niezależenie od dużej liczby niskich cen, zasypał ofertami nasz rynek. Spośród 5756 dostępnych imprez w omówionych kierunkach, ponad 1700 należy do TUI. Liczbami próbuje mu dorównać tylko Coral Travel. Grecos, specjalizujący się w Grecji, przegrywa tu ze wszystkimi, ale jest to wynikiem rozległości terytorialnej jego operacji. Znacząca część programu Grecosa obejmuje wyspy, na które inne biura podróży nie latają i dlatego nie mogły znaleźć się w tej analizie.

Sądząc po obecnym obrazie sytuacji na rynku zorganizowanych wyjazdów zagranicznych, teza o modelu „2+1” wydaje się prawdopodobna, ale tylko częściowo. Rzeczywiście możliwe jest, że za jakiś, niedługi czas, Itakę na pozycji lidera zastąpi TUI. Trzecie miejsce utrzyma Rainbow. Nie widać jednak, żeby pozostałe biura podróży zamierzały składać broń. I choć liczba touroperatorów ciągle maleje, to jednak dziś mało prawdopodobne jest wyeliminowanie mniejszych rywali „wielkiej trójki”. Możliwa jest tylko dalsza ich marginalizacja. W 2017 roku przychody Itaki, TUI i Rainbowa sięgnęły poziomu 70% przychodów uzyskiwanych przez wszystkie biura podroży w Polsce zajmujące się turystyką wyjazdową. Nic nie wskazuje na to, żeby w kolejnych latach udział ten miał się zmniejszać. Raczej przeciwnie. I w tym sensie model „2+1” zostanie zrealizowany, a w zasadzie, ugruntowany.

 

Jan Ekmojski

29 stycznia 2019